پایگاه خبری الف 25 ارديبهشت 1393 ساعت 11:23 http://alef.ir/vdce7p8wzjh8wpi.b9bj.html?226601 -------------------------------------------------- به مناسبت روز جهانی فردوسی؛ عنوان : اولین آنتالوژی شاهنامه فردوسی امروز رونمایی می شود بخش داخلی الف، 25 اردیبهشت 93 -------------------------------------------------- متن : امروز و در سالگرد روز جهانی فردوسی، اولین آنتالوژی شاهنامه که به همت آقایان بابک ونداد و حمید معیری طراحی و اجرا شده است، برای استفاده عموم مردم و علاقمندان، بطور رایگان بر روی پایگاه اینترنتی www.nimrouz.ir\shahnameh قرار گرفته است. " آنتالوژی" یکی از پیشرفته ترین متدهای کشف روابط معنایی بین عناصر در یک روایت یا ماجراست که بکارگیری این شیوه بر روی شخصیت های گرانسنگ ترین روایت حماسی ایران، شاهنامه فردوسی، تبدیل به اثری خلاقانه و بدیع شده است. بابک ونداد در گفتگو با الف در تشریح فعالیت انجام گرفته در این پروژه اعلام کرد: آنتالوژی یعنی روابط معنایی بین عناصری را مشخص کنیم که در فارسی به هستان شناسی ترجمه شده است. هر آنتالوژی تشکیل شده از یک دایره واژگان (در اینجا افراد شاهنامه فردوسی)، ویژگی های معنایی لغات (مانند زن و مرد بودن یا دیو و انسان و حیوان بودن و...) و یک مجموعه از روابط معنایی بین اینها (مانند روابط خانوادگی، جنگ، قتل و...) می باشد. وی با اشاره به اینکه این پروژه از شهریور 92 آغاز شده تا برای روز جهانی فردوسی رونمایی شود،افزود: این پروژه یک آنتالوژی روی متن شاهنامه است. گره ها (nodes) افراد هستند و یال ها (edges) نشان دهنده روابط بین افراد. ونداد تاکید کرد: این پروژه از دو بعد اهمیت دارد. یکی اینکه به هر ترتیب اولین آنتالوژی است که راجع به شاهنامه ساخته شده است. دوم اینکه گراف های ترسیم شده پیچیدگی فنی زیادی دارد. یعنی از یک طرف آنتالوژی درست شده و از طرف دیگر این آنتالوژی مصور شده است. وی با اشاره به اینکه توضیحات فنی مفصلی در مورد گرافها و ترسیم شان وجود دارد،تصریح کرد: هدف از ترسیم گراف این است که مطلب جدیدی از تصویر بفهمیم که قبلا با خواندن متن متوجه نمی شدیم یا دست کم همه آن را متوجه نمی شدیم. برای مثال افرادی که با هم روابط پیچیده تری دارند به هم نزدیک شده و تشکیل یک کلونی یا توده را داده اند. پس می شود توده های افراد را در این گراف دید. مثلا افرادی که دوره اسطوره ای شاهنامه را تشکیل می دهند (رستم، اسفندیار، افراسیاب، ...) دور هم جمع شده و یک کلونی بزرگ با روابط کاملا در هم تنیده درست کرده اند. و شخصیت های دوره تاریخی (شاهان ساسانی) کلونی دیگری دارند. حالا همین دو کلونی را اگر نگاه کنیم متوجه می شویم که روابط در دوره اسطوره ای بسیار متراکم تر از دوره تاریخی ست که این دقیقا همان ویژگی داستانی شاهنامه است. ونداد افزود: نمونه دیگری که گرافها در تشخیص روابط شاهنامه به ما کمک می کند این است که با انتخاب رابطه همسری و رنگ کردن افراد بر حسب ایرانی/غیرایرانی بودن، می شود فهمید که بیشتر زوج ها در شاهنامه از یک طرف (معمولا مرد) ایرانی و یک طرف (معمولا زن) غیر ایرانی هستند.