پایگاه خبری الف 9 ارديبهشت 1392 ساعت 11:07 http://alef.ir/vdcaymn6i49nao1.k5k4.html?185946 -------------------------------------------------- دکتر بیات در گفتگو با الف: عنوان : بخشی از انحرافات اجتماعی ریشه در ساختار سیاسی دارد بخش اجتماعی الف، 9 اردیبهشت 92 -------------------------------------------------- متن : اخیراً دبیر جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات، ضمن هشدار نسبت به افزایش ۱۰ درصدی مصرف قلیان در دختران اعلام کرد که سن مصرف دخانیات در مجموع از ۱۴ سال به ۱۰ سال رسیده است. به گفته او بیشترین طیف مصرف کننده دخانیات در ایران، نوجوانان دبیرستانی و جوانان دانشجو هستند. در گفت وگو با دکتر محمد مراد بیات پژوهشگر و استاد جامعه شناسی دانشگاه جامع علمی کاربردی به این موضوع اساسی پرداخته شد که علت این موضوع چیست و چرا سن گرایش به انحرافات روز به روز کمتر می شود؟ دکتر بیات که مطالعات گسترده ای در این زمینه انجام داده است، اعتقاد دارد وقتی انحرافات اجتماعی را می بینیم لزوماً نباید در ساختار اجتماعی دنبال ریشه بگردیم، بخشی از انحرافات اجتماعی ریشه در ساختار سیاسی دارد. دکتر بیات گفت: اگر بخواهیم این موضوع را از دیدگاه اسلامی بررسی کنیم مطالبی که شهید مطهری با عنوان رهبری نسل جوان گفته است بسیار راه گشاست. شهید مطهری می گوید وقتی خوراک و امکانات لازم و ارزش های مناسب و کارآمد را در اختیار نسل جوان قرار ندهیم جوانان سر از انحرافات اجتماعی در می آورند. این شعر خواجه نصیرالدین طوسی را که شهید مطهری در کتاب خود آورده به وضوح این موضوع را مطرح می کند: گر نه تهی باشدی بیشتر این جوی ها خواجه چرا می دود تشنه در این کوی ها؟ وی ادامه می دهد: شهید مطهری می گوید اگر یک زمانی دیدیم جوانان ما به دنبال مارکسیسم، لیبرالیسم و ایسم های دیگر رفتند، بدانید که ما در مکتب اسلام به اندازه کافی خوراک به این جوانان ندادیم و این جوانان برای تحقق آرمان ها و امیدهای خود به دنبال این مکاتب می روند. ما امروزه نیز این چنین هستیم. وقتی که استعمال سیگار و دخانیات و آرایش سن دختران به زیر ده سال می رسد، علت این است که ما در عرصه سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی فضا را برای نسل جوان باز نکردیم. استاد جامعه شناسی دانشگاه جامع علمی کاربردی بر این نکته تاکید می کند که بستر فرهنگی مناسبی برای انتقال ارزش ها، هنجارها، اعتقادات و اخلاقیات مورد پذیرش جامعه از گذشته به امروز فراهم نشده است. مدیریت اجتماعی جامعه ما در کارهای فرهنگی نگاه دستوری داشته و به همین دلیل نتوانسته ارزش ها را منتقل کند؛ بنابراین انسجام اجتماعی مخدوش شده است. این پژوهشگر افزود: چون جوان در این عرصه ها نمی تواند هیجانات خود را تخلیه و قابلیت هایش را بروز دهد طبیعتاً به سمت انحرافات کشیده می شود. اگر یک زمین ورزشی به روی جوانان باز شود به تناسب آن ده زیر پله اعتیاد بسته می شود. اگر حزبی در کشور راه بیفتد به تناسب آن هزار زیر پله انحراف بسته می شود. اگر جریده و روزنامه ای شکل بگیرد متعاقب آن انحرافات اجتماعی جوانان کم و به مرور از بین می رود. مدیر مرکز فرهنگ سازی گفت: ما فضا را در جاهای دیگر بسته ایم و به این دلیل هیجان و شور جوانان، خود را در جایی که هیچ کس خوشش نمی آید تخلیه می کند. وقتی جوانی شور و هیجانات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، مطبوعات، هنر، موسیقی و ... ببیند قطعاً به سمت سیگار و قلیان و مواد مخدر نمی رود. این استاد دانشگاه افزود: متأسفانه ما درهای عرصه هایی را که موجب موفقیت جوانان می شود را بسته ایم و جاهایی را که باید کنترل سختی نسبت به آن ها داشته باشیم را باز گذاشته ایم. در سال های اخیر شکاف بین عمل و گفتار به این انحرافات دامن زده است. وقتی مردم شکاف بین عمل و گفتار را شاهدند معلوم است که این شکاف سبب می شود جوانان به سمت انحرافات بروند. بیات تصریح کرد: الآن مسئولان ما در رادیو، تلویزیون و مساجد و ... از ارزش ها می گویند و شعارهای آن چنانی می دهد ولی مردم عکس آن را در صحنه واقعیت می بینند. این گونه صحبت ها و شکاف بین نظریه و گفتار است که جوانان را به این روز انداخته است. شکاف بین عمل و گفتار باعث انحراف جوانان شده است. وی در پاسخ به سؤال که چرا اکنون شاهد آن هستیم که برخی دختران و پسرانی که وارد دانشگاه می شوند به نوعی سمت انحرافی مانند قلیان و سیگار کشیده می شوند گفت: اگر پسری که تازه وارد دانشگاه شده می بینیم سیگاری در دستش دارد، این سیگار کشیدن بیشتر برای جلب توجه است تا اینکه خود از این کار خود لذت ببرد. دکتر بیات افزود: اگر در انجمن های دانشجویی و صنفی باز بود و جوانان می توانستند در این گونه انجمن ها فعالیت کنند، قطعاً به سمت انحرافات گرایش پیدا نمی کردند. باید برگردیم و ساختارهای سیاسی و اجتماعی را که این اوضاع را رقم زده بازسازی کنیم. وی در پایان تاکید کرد: وقتی انحرافات اجتماعی را می بینیم ریشه را لزوماً نباید در ساختار اجتماعی بگردیم، بخش عمده انحرافات اجتماعی ریشه در ساختار سیاسی دارد، وقتی ساختار سیاسی این گونه باشد حتماً باید تبعاتش را در ساختارهای اقتصادی و اجتماعی بینیم.